Góc nhìn · Tin thị trường

Bài học từ mô hình khu thương mại tự do tại những thành phố phát triển nhất thế giới

Bài học từ mô hình khu thương mại tự do tại những thành phố phát triển nhất thế giới

Kề bên cảng Liên Chiểu & khu thương mại tự do đầu tiên của Việt Nam. Giá trị đầu tư kép: an cư & kinh doanh. Động lực tăng trưởng mới cho tương lai Đà Nẵng.

Khu thương mại tự do: động lực tăng trưởng kinh tế

Nói một cách đơn giản, khu thương mại tự do (FTZ) có thể được xem như một 'ốc đảo kinh tế' trong lòng một quốc gia. Bên trong FTZ, hàng hóa có thể được nhập khẩu, sản xuất, lắp ráp và tái xuất theo các quy định thuế ưu đãi cùng thủ tục tinh gọn. Nhờ cơ chế đặc thù này, các FTZ đóng vai trò như một 'nam châm' mạnh mẽ thu hút dòng vốn quốc tế và mở ra cơ hội phát triển kinh tế, xã hội cũng như đô thị.

Thâm Quyến là minh chứng sinh động. Khi Thâm Quyến lần đầu áp dụng các chính sách thương mại tự do vào năm 1980, GDP của thành phố chỉ vỏn vẹn 270 triệu USD. Khoảng bốn mươi năm sau, đến năm 2023, GDP đã vượt 475 tỷ USD — tăng gần 1.800 lần. Từ một làng chài nhỏ bé, Thâm Quyến đã vươn lên thành trung tâm công nghệ toàn cầu, nơi đặt trụ sở của những tập đoàn hàng đầu như Huawei và Tencent, qua đó giành được danh xưng 'Thung lũng Silicon của châu Á'.

Sự trỗi dậy thần tốc của Dubai, được tiếp sức bởi khu tự do Jebel Ali

Dubai cũng ấn tượng không kém. Được thành lập năm 1985, khu tự do Jebel Ali khởi đầu chỉ với 19 công ty; ngày nay nơi đây quy tụ hơn 11.000 doanh nghiệp đến từ 157 quốc gia và tạo việc làm cho hơn 160.000 người. Đến năm 2024, khu này dự kiến đóng góp 713 tỷ AED vào kim ngạch thương mại phi dầu mỏ, chiếm 36% GDP của Dubai — một minh chứng nổi bật cho sức mạnh của mô hình FTZ trong việc chuyển đổi một nền kinh tế từng phụ thuộc vào dầu mỏ.

Singapore là một trường hợp điển hình nổi bật khác. Với ít tài nguyên thiên nhiên, quốc gia này đã tận dụng cảng biển của mình để xây dựng các khu thương mại tự do — biến một đảo quốc nhỏ bé thành một trong những cửa ngõ trung chuyển hàng hóa hàng đầu thế giới. Thành công của Singapore không chỉ dựa trên logistics mà còn nhờ việc kiến tạo một môi trường kinh doanh minh bạch và ổn định. GDP bình quân đầu người của nước này vượt 80.000 USD, thuộc hàng cao nhất thế giới.

Điểm chung dễ nhận thấy ở tất cả các khu thương mại tự do này là: đầu tư hạ tầng đồng bộ, logistics hiện đại và khung pháp lý ưu việt. Một khi vận hành, chúng kích hoạt một phản ứng dây chuyền mạnh mẽ — kinh tế tăng trưởng nhanh, đời sống xã hội năng động hơn, giá trị bất động sản tăng cao và các khu đô thị lân cận phát triển đáng kinh ngạc.

Đà Nẵng: khu thương mại tự do đầu tiên của Việt Nam

Ngày 16/6/2025, Thủ tướng Chính phủ đã ký quyết định thành lập khu thương mại tự do đầu tiên của Việt Nam tại Đà Nẵng. Đây được xem là một bước ngoặt lịch sử, mở ra một chương hoàn toàn mới cho thành phố bên sông Hàn.

Đà Nẵng được lựa chọn vì ba lý do then chốt. Về vị trí địa lý, thành phố sở hữu cảng nước sâu Liên Chiểu, được quy hoạch tiếp nhận tàu trọng tải lên đến 200.000 DWT, đưa nơi đây trở thành cửa ngõ quan trọng nhất trên Hành lang kinh tế Đông – Tây. Về thời điểm, sự tái cơ cấu chuỗi cung ứng toàn cầu sau đại dịch mở ra những cơ hội lớn cho các thế mạnh của Đà Nẵng trong ngành công nghệ cao và bán dẫn.

Triển vọng của Trung tâm tài chính quốc tế Đà Nẵng

Tác động của FTZ sẽ thể hiện không chỉ ở các chỉ số kinh tế mà còn ở sự chuyển mình của cảnh quan đô thị. Liên Chiểu — nơi đặt cảng Liên Chiểu — sẽ được tái định hình thành một trung tâm logistics quốc tế với kho thông minh, nhà máy tiên tiến và hệ thống giao thông hiện đại. Khu vực này sẽ thu hút hàng tỷ USD vốn FDI mỗi năm và đón nhận từ 50.000 đến 70.000 lao động, bao gồm các chuyên gia, kỹ sư và nhà quản lý nước ngoài đến từ nhiều quốc gia.

Những thay đổi này chắc chắn sẽ tạo ra nhu cầu mới về hạ tầng xã hội. Nhà ở cao cấp, văn phòng quốc tế, trường học song ngữ, bệnh viện hiện đại, trung tâm thương mại và các dịch vụ đô thị sẽ đều được phát triển song song. Liên Chiểu sẽ chuyển mình từ một khu công nghiệp truyền thống thành một thành phố cảng quốc tế hiện đại và năng động.

Trong bối cảnh đó, những khu đô thị được quy hoạch bài bản sẽ trở thành những điểm hội tụ gặt hái thành quả từ làn sóng bùng nổ FTZ. Lumia Da Nang là một ví dụ điển hình. Tọa lạc trên trục mở rộng của đường Nguyễn Tất Thành, dự án kết nối trực tiếp chỉ trong vài phút đến cảng Liên Chiểu và trung tâm của FTZ. Trải rộng khoảng 70 ha, Lumia được phát triển theo mô hình đô thị sinh thái khép kín với khoảng 30 tiện ích hiện đại đáp ứng mọi nhu cầu — an cư, làm việc, giải trí và thương mại.

Dự án Lumia Da Nang tọa lạc kề bên tuyến đường Nguyễn Tất Thành mở rộng, kết nối trực tiếp đến cảng quốc tế Liên Chiểu, FTZ và trung tâm thành phố.

Điều làm nên sự khác biệt lớn nhất của Lumia Da Nang chính là giá trị đầu tư kép. Đây không chỉ là một nơi an cư lý tưởng, mà còn là một tài sản linh hoạt có thể dùng để cho thuê, làm văn phòng, kinh doanh bán lẻ hay du lịch lưu trú ngắn ngày. Khi làn sóng chuyên gia quốc tế đổ về Đà Nẵng ngày càng lớn, giá trị khai thác của dự án càng tăng cao — biến bất động sản Đà Nẵng thành một công cụ tạo dòng thu nhập bền vững.

Chỉ những nhà đầu tư nhận diện xu hướng từ sớm — với tầm nhìn chiến lược — mới gặt hái được những phần thưởng lớn nhất trong tương lai. Với vị trí chiến lược và thiết kế hiện đại, Lumia Da Nang hoàn toàn đủ sức trở thành điểm tựa cho một cuộc chuyển mình đột phá, góp phần đưa Đà Nẵng vươn lên thành thành phố đáng sống nhất Việt Nam trong thập kỷ tới.